ANADOLUATLASI

Yapısal Taksonomi

Ayasofya’nın mimari kurgusu, uzunlamasına bazilika ile merkezî kubbeli yapının eşsiz bir sentezidir. Bu atlas, benzeri görülmemiş ölçeği mümkün kılan temel yapı bileşenlerini ve malzeme seçimlerini ayrıştırıyor.

TAMAMLANMA: 537
MİMARLAR: Anthemios ve İsidoros
AZAMİ YÜKSEKLİK: 55,6 m

Merkezî Kubbe

Çap: 31,24 mMalzeme: Rodos tuğlası

Gör 1.1 // Kuvvet Dağılımı

Pandantifler, kubbenin dairesel tabanını aşağıdaki kare izdüşüme bağlar ve büyük yanal itkiyi dört ana ayağa aktarır.

Kubbe eteği ve kırk kemerli penceresi; tuğla örgüyü ve altın mozaik parçalarını kesen tozlu ışık huzmeleri.

Nervürlü Kabuk

Pencere Kuşağı

Gör 1.2 // Kubbe Eteği ve Pencereler40 kemerli pencere yapısal yükü hafifletirken kubbenin havada asılıymış izlenimini yaratır.

Mozaikler ve Hat

Bizans altın tesseralarının makro görüntüsü; küçük cam küpler ışığın kırılması için farklı açılarla yerleştirilmiş. — Gör 2.1Altın Tesseranın YerleşimiTesseralar, zeminden gelen ışığı en iyi yansıtacak şekilde 30-45 derece açıyla yerleştirildi.

Anıtsal bir hat madalyonunun detayı; boyalı ahşap üzerine koyu yeşil zeminde siyah yazı ve altın kenarlık. — Gör 2.2Kazasker Mustafa İzzet Efendi1847 Fossati restorasyonunda eklenen 7,5 m çapındaki ahşap levhalar.

İç yüzeyler, yapının çifte mirasının arşiv kaydı gibidir. Hristiyan figüratif mozaikleri ile anıtsal İslam hattının yan yana duruşu, yüzyıllar boyunca değişen dinî ve imparatorluk işlevlerini gösterir.

Malzeme: Cam, taş, altın varak
Teknik: Opus Tessellatum
Başlıca Dönemler: 9. - 19. yüzyıl

Mermerler ve Duvar İşçiliği

Justinianus, evrensel egemenliği simgelemek için imparatorluğun dört bir yanından malzeme getirtti. Mermer kaplama tekniğinde kitap açılımı (book-matching) kullanılarak nef duvarlarında simetrik, Rorschach benzeri desenler elde edildi.

Prokonnesos

Marmara Adası’ndan gelen, gri damarlı beyaz mermer. Döşemelerde ve sütun başlıklarında yaygın kullanıldı.

Teselya

Verde Antico breş. Beyaz kırıntılı koyu yeşil zemin. Zemin kattaki anıtsal sütunlarda kullanıldı.

Porfir

Mısır’dan gelen imparatorluk kırmızısı taş. En yüksek imparatorluk statüsünü belirtmek üzere eksedra sütunlarında seçici biçimde kullanıldı.

Kitap açılımı yapılmış Marmara mermeri panolar; gri damarlar birleşim yerinde simetrik olarak aynalanıyor. — Gör 3.1 Kitap Açılımı

Yeşil Teselya sütununun üzerinde, derin oyulmuş beyaz mermer Bizans sepet başlığı. — Gör 3.2 Sepet Başlık

Yandan gelen ışıkta opus sectile döşeme; yüzyılların ayak izleriyle düzensizce aşınmış. — Gör 3.3 Omphalion Döşemesi